INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA MADANIY AXBOROTNI UZATUVCHI BIRLIKLAR SIFATIDA IDIOMALARNING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI
PDF

Keywords

idioma, frazeologik birlik, lingvomadaniy xususiyatlar, madaniy axborot, milliy-madaniy o‘ziga xoslik, konnotatsiya, ichki shakl, qiyosiy tahlil, ingliz tili, o‘zbek tili.

How to Cite

Qodirov Jahongir Anvar o‘g‘li. (2026). INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA MADANIY AXBOROTNI UZATUVCHI BIRLIKLAR SIFATIDA IDIOMALARNING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI. FAN, TA’LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI, 7(3), 83–94. https://doi.org/10.5281/zenodo.21272324

Abstract

Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi idiomalarning lingvomadaniy xususiyatlari milliy-madaniy axborotni o‘zida mujassam etgan o‘ziga xos til birliklari sifatida o‘rganildi. Idiomalar xalqning tarixiy taraqqiyoti jarayonida shakllangan qadriyatlari, urf-odatlari, an’analari va dunyoqarashini aks ettirib, uning ma’naviy madaniyatini ifodalovchi muhim vosita hisoblanadi. Tadqiqotning maqsadi, har ikki tilga xos madaniy jihatdan belgilangan idiomalarni aniqlash va tizimlashtirish, ularning madaniy komponentini shakllanish mexanizmlarini ochib berish, hamda tematik guruhlarini qiyosiy tahlil qilishdan iboratdir. Tadqiqot materiali sifatida ingliz va o‘zbek tillarining frazeologik lug‘atlari hamda badiiy asarlardan olingan misollar xizmat qildi. Tadqiqot jarayonida tavsifiy, qiyosiy va komponent tahlil usullaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, har ikki til idiomalari kundalik hayot, din, tabiat, ijtimoiy munosabatlar va xalqlarning tarixiy tajribasi bilan bog‘liq bo‘lgan boy madaniy axborotni o‘zida mujassam etadi. Tadqiqot davomida universal hamda milliy xususiyatga ega bo‘lgan frazeologik modellar aniqlandi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.21272324
PDF

References

Виноградов В.В. Об основных типах фразеологических единиц в русском языке // Избранные труды. Лексикология и лексикография. — М.: Наука, 1977. — С. 140–161.

Маслова В.А. Лингвокультурология: учебное пособие. — М.: Академия, 2001. — 208 с.

Телия В.Н. Русская фразеология: семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. — М.: Школа «Языки русской культуры», 1996. — 288 с.

Шанский Н.М. Фразеология современного русского языка. — М.: Высшая школа, 1985. — 160 с.

Рахматуллаев Ш. Ўзбек тилининг фразеологик луғати. — Тошкент: Ўқитувчи, 1992. — 400 б.

Рахматуллаев Ш. Ўзбек фразеологиясининг баъзи масалалари. — Тошкент: Фан, 1966. — 96 б.

Хожиев А. Ўзбек тили фразеологизмлари. — Тошкент: Ўзбекистон Миллий Энциклопедияси, 2010. — 312 б.

Нурмонов А. Ўзбек тилшунослиги тарихи. — Тошкент: Ўзбекистон, 2002. — 234 б.

Ayto J. Oxford Dictionary of English Idioms. — Oxford: Oxford University Press, 2009. — 408 p.

Fernando C. Idioms and Idiomaticity. — Oxford: Oxford University Press, 1996. — 261 p.

Flavell L., Flavell R. Dictionary of Idioms and their Origins. — London: Kyle Cathie, 2006. — 256 p.

Everaert M., van der Linden E.-J., Schenk A., Schreuder R. (eds.) Idioms: Structural and Psychological Perspectives. — Hillsdale: Lawrence Erlbaum, 1995. — 326 p.

Gibbs R.W. The Poetics of Mind: Figurative Thought, Language, and Understanding. — Cambridge: Cambridge University Press, 1994. — 527 p.

Kövecses Z. Metaphor: A Practical Introduction. — Oxford: Oxford University Press, 2002. — 285 p.

15. Langlotz A. Idiomatic Creativity: A Cognitive-Linguistic Model of Idiom-Representation and Idiom-Variation in English. — Amsterdam: John Benjamins, 2006. — 325 p.

Moon R. Fixed Expressions and Idioms in English: A Corpus-Based Approach. — Oxford: Clarendon Press, 1998. — 338 p.

Naciscione A. Stylistic Use of Phraseological Units in Discourse. — Amsterdam: John Benjamins, 2010. — 292 p.

Wierzbicka A. Understanding Cultures through Their Key Words. — Oxford: Oxford University Press, 1997. — 317 p.

Юсупов У.К. Сопоставительная лингвистика как самостоятельная дисциплина // Методы сопоставительного изучения языков. — М.: Наука, 1988. — С. 6–11.

Мирзаев Т. Ўзбек халқ мақоллари. — Тошкент: Фан, 1978. — 448 б.