FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI https://journal.bilig.uz/isepsmj <p>“FAN, TA’LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI” jurnali O‘zbekiston Respublikasi Prezident Adminstratsiyasi huzuridagi O‘zA kommunikatsiyalar agentligidan 2020-yil, 22-dekabrda ilmiy, nazariy, uslubiy ixtisoslashuvda ro‘yxatdan o‘tgan va ISSN: 2181-1776, SJIF 2024: 6.907 xalqaro baholashga ega KO‘P TARMOQLI elektron nashr sanaladi.</p> <p>Jurnalda ilmiy-tadqiqot ishlarining natijalari, yechimini kutayotgan fan va uni o‘qitishga doir masalalar aks etgan maqolalar, xalqaro fan va texnikaga oid yangiliklar, respublika va xalqaro miqyosda o‘tkaziladigan konferensiyalar hamda anjumanlar haqida axborot xatlari, ularning to‘plamlari chop etiladi. Maqolalarda fan, o‘qitish nazariyalari va uni amaliyotga joriy qilishning dolzarb muammolari, yutuq va yangiliklari hamda bugun hal etilishi zarur bo‘lgan muammo va yechimlar qamrab olinadi.</p> <h3 class="entry-title"> </h3> "Bilig" Publishing Uzbekistan en-US FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2181-1776 TALABALARNI KO‘NGILLI IJTIMOIY-METODIK HARAKATLAR ASOSIDA INKLYUZIV VA UYDAGI TA’LIMIGA TAYYORLASH TEXNOLOGIYALARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1419 <p>Inklyuziv ta’lim sharoiti shaxs va jamiyatning umumiy maqsadi va e’tirof etilgan qadriyatlari imkoniyati cheklangan bolalarning hayot faoliyat jarayonlari barqarorligini ta’minlovchi omil bo‘lib xizmat qiladi. Ularning uy sharoitida oladigan ta’limi muqobil ta’lim shakli sifatida tan olinishi o‘qituvchilarning ushbu huquqdan foydalanadigan oilalar bilan ishlashga bo‘lgan munosabatini, bu jarayonga talaba yoshlarni yo‘naltirishni taqozo etadi. Bu ayni paytda ta’lim muassasalari va talabalarning ko‘ngilli ijtimoiy-metodik harakatlari asosida inklyuziv va uy ta’limini tashkil etish samarasini ota-onalar hamkorligiga ta’minlanish texnologiyalarini rivojlantirishni taqoza etadi.</p> Usarov Jabbor Eshbekovich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 3 11 10.5281/zenodo.18653872 XALQARO BAHOLASH DASTURLARIDAGI MANTIQIY FIKRLASHNING ILMIY-METODIK ASOSLARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1420 <p>Ushbu maqolada PISA va TIMSS xalqaro baholash dasturlarida qo‘llaniladigan mantiqiy fikrlashga oid topshiriqlarning xususiyatlari tahlil qilinadi va O‘zbekiston ularni moslashtirishning umumta’lim ilmiy-metodik maktablari yondashuvi ishlab matematikadarslariga chiqiladi.Tadqiqotda kompetensiyaviy yondashuv, real hayotiy kontekst, modellashtirish va mantiqiy xulosa chiqarish kabi asosiy talablar o‘rganilgan. Maqola matematika darslarida o‘quvchilarning fikrlash faoliyatini faollashtirish, muammo yechish madaniyatini shakllantirish va xalqaro baholashlarda natijalarni yaxshilashga xizmat qiluvchi metodik tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.</p> Pardayev Asror Ikromovich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 12 18 10.5281/zenodo.18653938 OʻQUV ISHLARI BO’YICHA DIREKTOR OʻRINBOSARLARI KASBIY MAS’ULIYATINI RIVOJLANTIRISHNING MUHIM SHARTLARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1421 <p>Maktabda oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosarlari kasbiy mas’uliyatini rivojlantirish ta’lim boshqaruv tizimining muhim yo‘nalishidir. Ular o‘z faoliyatida mas’uliyatli, yetakchi, innovatsion fikrlovchi shaxslar sifatida shakllanganda, maktabda boshqaruv madaniyati, ta’lim sifati va jamoaviy muhit sezilarli darajada yaxshilanadi.</p> Xurramov Anvar Vafokulovich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 19 26 10.5281/zenodo.18653946 MATRITSALAR VA ULAR USTIDA AMALLAR https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1422 <p>Mazkur maqolada matritsalarning kelib chiqishi, tushunchasi, matritsalar bo‘yicha boshlang‘ich tasavvur, talabalarda chiziqli algebra bo‘yicha nazariy bilimlar va amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishi hamda mazmunning sodda, tushunarli va tizimli bayon etilgan boʻlib ular ustida bajariladigan asosiy amallar, matritsaning matematik model sifatidagi ahamiyati ochib berilgan va chiziqli algebra masalalarini yechishda tutgan o‘rniga to‘xtalib o‘tilgan.</p> Boʻriyev Tolibjon Ergashovich Begimov Ulugʻbek Botirjonovich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 27 32 10.5281/zenodo.18653981 MUSTAQIL TA’LIM VA MUSTAQIL ISH TUSHUNCHALARI VA ULARNING TA’LIM JARAYONIDAGI AHAMIYATI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1423 <p>Ushbu maqolada mustaqil ta’lim va mustaqil ish tushunchalarining mazmuni, ularning zamonaviy ta’lim jarayonidagi o‘rni va ahamiyati tahlil qilinadi. Mustaqil ta’lim – talabaning o‘z bilimini mustaqil ravishda izlash, o‘rganish, tahlil qilish va amaliyotga tatbiq etish jarayoni sifatida talqin qilinadi. Mustaqil ish esa talabaning o‘quv dasturi asosida berilgan topshiriqlarni mustaqil bajarish faoliyati bo‘lib, uning mas’uliyat, fikrlash faolligi va kompetensiyalarni shakllantirishdagi roli ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada mustaqil ta’limni tashkil etishning samarali usullari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar, raqamli resurslardan foydalanish imkoniyatlari hamda talabalarning o‘quv motivatsiyasi va ijodiy fikrlashini rivojlantirishga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, mustaqil ishning o‘quv sifatini oshirish, talabaning o‘z ustida ishlash madaniyatini rivojlantirish va kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi ahamiyati tahliliy o‘rganiladi.</p> Madatov Ilhom Yusup o‘g‘li Jumayeva Mahbuba Abubakr qizi Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 33 40 10.5281/zenodo.18654002 TA’LIM TIZIMINI ZAMONAVIYLASHTIRISH ASOSIDA O‘QUV JARAYONI SAMARADORLIGINI OSHIRISH https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1424 <p>Maqolada axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) ta’lim tizimini zamonaviylashtirishdagi roli, o‘quv jarayoni samaradorligini oshirishdagi ahamiyati va talabalarning mustaqil o‘qish qobiliyatini rivojlantirishdagi ta’siri tahlil qilingan. Ilmiy izlanish natijalari asosida ta’lim jarayonida AKTdan samarali foydalanishning asosiy yo‘nalishlari, zamonaviy pedagogik texnologiyalar bilan integratsiya qilish imkoniyatlari hamda raqamli ta’lim muhitini yaratishdagi dolzarb masalalar yoritilgan.</p> Azamov Olim Rizayevich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 41 50 10.5281/zenodo.18654027 OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TALABALAR BILIM VA KOMPETENSIYALARINI BAHOLASH TEXNOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1425 <p>Ushbu maqolada talabalarning bilim va kompetensiyalarini baholash tizimidagi texnologiyalarining mavjud holatni afzalliklarini ilmiy tahlil qilish, asoslash zamonaviy hamda baholash takomillashtirish yo‘nalishlarini belgilash zarurligi e’tirof etilgan.</p> Madatov Ilhom Yusup o‘g‘li Mardonova Elmira Shuxrat qizi Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 51 59 10.5281/zenodo.18654085 PEDAGOGIK MULO‘QOTNING NAZARIY ASOSLARI VA STRATEGIYALARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1426 <p>Ushbu ilmiy maqolada pedagogik muloqotning nazariy asoslari, uning mazmuni, shakllari, funksiyalari hamda zamonaviy ta’lim jarayonidagi strategik ahamiyati keng qamrovli yondashuv asosida tahlil qilingan. Pedagogik muloqot bu o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasidagi axborot almashinuvi, emotsional-ta’sirchan o‘zaro munosabat va tarbiyaviy maqsadlarni amalga oshirishga xizmat qiluvchi murakkab ijtimoiy-psixologik jarayon bo‘lib, maqolada uning ilmiy-nazariy asoslari chuqur tadqiq etiladi. Adabiyotlar tahlili orqali muloqotning turli modellari, pedagogik kommunikatsiya nazariyalari va ularning amaliy ahamiyati yoritilgan. Maqola yakunida tadqiqot natijalari umumlashtirilib, samarali pedagogik muloqot strategiyalarini takomillashtirish bo‘yicha xulosalar berilgan.</p> Murodullayeva Dilsora Ilhom qizi Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 60 65 10.5281/zenodo.18654150 USMON AZIM SHE’RIYATIDA KONTRAST TASVIR https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1427 <p>Maqolada zamonaviy she’riyatimizda kontrast tasvir masalasi U.Azim ijodi misolida tadqiq qilingan. Xususan, shoir ijodida badiiy kontrastni yuzaga keltirishda ranglar simvolikasi hamda poetikasi o‘rganilgan. Shuningdek, tanlangan she’rlarda psixologik tasvirning o‘ziga xosligi va uning ijtimoiy-psixologik asoslari yoritib berilgan.</p> Matyakupov Sa’dulla Musurmonova Zohira Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 66 72 10.5281/zenodo.18654170 O‘QUVCHILAR JAMOASI BILAN ISHLASHDA INTERAKTIV IJTIMOIY SHAKLLARINING PEDAGOGIK ASOSLARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1428 <p>Ushbu maqolada bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarini tayyorlash jarayonida o‘quvchilar jamoasi bilan ishlashda interaktiv ijtimoiy shakllarining pedagogik samaradorligini asoslashdan iborat. Tadqiqot sotsiokonstruktiv, kooperativ, tajribaviy va ijtimoiy o‘rganish nazariyalariga tayangan holda aralash metodologiya asosida amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari kooperativ ta’lim, loyiha va xizmatga yo‘naltirilgan o‘qitish, jigsaw, think–pair–share hamda o‘quv hamjamiyatlari kabi interaktiv shakllarni tizimli qo‘llash bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy motivatsiyasi, jamoada ishlash kompetensiyasi va metodik tayyorgarligini oshirish nazarda tutiladi. Interaktiv ijtimoiy shakllar bo‘lajak boshlang‘ich ta’lim o‘qituvchilarini tayyorlashda ta’lim sifati va kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirishning samarali pedagogik vositasi hisoblanadi.</p> Nurmаnоvа Dilfuza Jamilovna Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 73 80 10.5281/zenodo.18654206 BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA 5E MODELI ASOSIDA AMALIY MASHG‘ULOTLARNI REJALASHTIRISH https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1429 <p>Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’limda amaliy mashg‘ulotlarni 5E modeli asosida kompetensiyaviy yondashuv bilan rejalashtirish muammosi haqida fikr-mulohazalar berilgan. Maqsad 5E bosqichlarining kompetensiya natijalari bilan moslashuv mexanizmini asoslashdir. Natijada rejalashtirishning amaliy algoritmi va baholash mezonlari taklif etildi.</p> Raximqulova Maxbuba Baxronovna Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 81 88 10.5281/zenodo.18661456 TARIX FANINI O‘QITISH JAROYONIDA 5 E MODELIDAN FOYDALANISH https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1430 <p>Mazkur maqolada tarix fanini o‘qitish jarayonida So‘rovga asoslangan ta’lim hamda uning tarkibiy qismlaridan biri 5E modelidan foydalanish, qanday qo‘llanilishi, uning ahamiyati va natijasi tahlil etilgan. Jahon tarixi darsligida berilgan bitta mavzu doirasida bu modelni qo‘llash bo‘yicha nazariy hamda amaliy topshiriqlar berib o‘tilgan. Mazkur topshiriqlar 5E modeli asosida shakllantirilgan bo‘lib, bu vazifalarni o‘quvchilar bajarish jarayonida ularda hayotiy ko‘nikmalarni shakllanishiga ijobiy ta’sir etuvchi pedagogik tavsiyalar ham keng o‘rin olgan.</p> Tagayev Ganisher Xasanovich Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 89 93 10.5281/zenodo.18661478 O‘QUVCHILARDA TADQIQOTCHILIK FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING DIDAKTIK ASOSLARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1431 <p>Mazkur maqolada umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarda tadqiqotchilik faoliyatini shakllantirishning nazariy-didaktik asoslari keng yoritilgan. Tadqiqotchilik faoliyatining mohiyati, tuzilishi, shakllari va uni samarali tashkil etish shartlari tahlil qilingan. Informatika fanini o‘qitish jarayonida o‘quv-tadqiqot, loyihaviy-tadqiqot va ilmiy-tadqiqot faoliyatlarini joriy etish imkoniyatlari asoslangan. Shuningdek, hamkorlikka asoslangan tadqiqot faoliyati, baholash mexanizmlari hamda refleksiv muhitning ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, tahliliy va ijodiy kompetensiyalarni rivojlantirishda tadqiqotchilik faoliyati muhim pedagogik omil ekanligini ko‘rsatadi.</p> Ulug‘muradova Laziza Do‘stqul qizi Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 94 103 10.5281/zenodo.18661514 СОВРЕМЕННЫЕ ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ТЕХНОЛОГИИ ИНКЛЮЗИВНОГО ОБРАЗОВАНИЯ В РАЗВИТИИ ПОЗНАВАТЕЛЬНЫХ И КОММУНИКАТИВНЫХ НАВЫКОВ ДОШКОЛЬНИКОВ С ОСОБЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1432 <p>В статье рассматриваются современные педагогические технологии, направленные на развитие познавательных и коммуникативных навыков дошкольников с особыми образовательными потребностями в условиях инклюзивного образования. Раскрываются психолого-педагогические механизмы формирования познавательной активности и коммуникативных умений у детей данной категории. Анализируются инновационные подходы и практические методы, обеспечивающие успешную адаптацию дошкольников с ограниченными возможностями здоровья в образовательной среде. Приводятся рекомендации по использованию игровых, информационно- коммуникационных, проектных и арт-терапевтических технологий. Отмечается значимость внедрения инклюзивных принципов и педагогических инноваций в системе дошкольного образования для обеспечения равных возможностей развития всех детей.</p> Файзуллаев Шарипбой Нуруллаевич Джураева Ассаль Валеревна Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 104 112 10.5281/zenodo.18661571 ОСОБЕННОСТИ ПОДГОТОВКИ СТУДЕНЧЕСКОЙ МОЛОДЁЖИ К ВОСТОЧНЫМ CЕМЕЙНЫМ ОТНОШЕНИЯМ В УCЛОВИЯX ПЕДАГОГИЧЕCКИX ИННОВАЦИЙ https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1433 <p>В статье анализируется состояние подготовки студентов к восточным семейным отношениям в условиях педагогических инноваций в разных аспектах, включая состояние вопроса на мировом масштабе и государственные программы, реализуемые по решении вопроса, которые имеют практическую реализацию решения проблемы в педагогических вузах.</p> Холбоева Ситорабону Зохир кизи Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 113 119 10.5281/zenodo.18661585 BOSHLANGʻICH TA’LIM OʻQITUVCHILARIDA DIDAKTIK, KOMMUNIKATIV, REFLEKSIV VA INNOVATIV KOMPETENSIYALAR TIZIMINI SHAKLLANTIRISH JARAYONI VA UNING AHAMIYATI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1434 <p>Mazkur maqolada boshlangʻich ta’lim oʻqituvchilarida didaktik, kommunikativ, refleksiv va innovativ kompetensiyalar tizimini shakllantirish jarayoni keng yoritilgan. Har bir kompetensiyaning mazmuni, ularni rivojlantirish mexanizmlari, metodik yondashuvlar va pedagogik faoliyatdagi ahamiyati tahlil etilgan. Kompetensiyalarni bir biriga uzviy bog’lashi boshlang‘ich ta’lim sifati va pedagogning kasbiy mahoratiga ta’siri bo‘yicha asoslab berilgan.</p> Sheraliyeva Mohchehra Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 120 125 10.5281/zenodo.18661634 FANLARARO O‘QITISH UYG‘UNLIGINI TA’MINLASH VOSITASIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING METODIK KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISH TAMOYILLARI VA PEDAGOGIK SHART-SHAROTLARI https://journal.bilig.uz/isepsmj/article/view/1435 <p>Maqolada fanlararo o‘qitish uyg‘unligi asosida bo‘lajak o‘qituvchilarning metodik kompetensiyasini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Unda fanlararo integratsiyaning metodik kompetensiyani shakllantirishdagi o‘rni, shuningdek, ushbu jarayonni samarali tashkil etish tamoyillari va zarur pedagogik shart-sharoitlar qisqacha tahlil qilingan.</p> Rashidova Dildora Mansur qizi Copyright (c) 2026 FAN, TA'LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI 2026-02-16 2026-02-16 7 1 126 130 10.5281/zenodo.18661663