FORMATIV VA SUMMATIV BAHOLASH UYG‘UNLIGI ASOSIDA TA’LIM SIFATINI OSHIRISHNING METODIK IMKONIYATLARI
PDF

Keywords

formativ baholash, summativ baholash, mezonli baholash, rubrika, deskriptor, qayta aloqa, refleksiya, BSB, ChSB, ta’lim sifati.

How to Cite

Abdullayev Abdullo Abduxakimovich. (2026). FORMATIV VA SUMMATIV BAHOLASH UYG‘UNLIGI ASOSIDA TA’LIM SIFATINI OSHIRISHNING METODIK IMKONIYATLARI. FAN, TA’LIM VA AMALIYOT INTEGRATSIYASI, 7(3), 3–10. https://doi.org/10.5281/zenodo.21271755

Abstract

Mazkur maqolada formativ va summativ baholashning o‘zaro uyg‘un qo‘llanilishi orqali ta’lim sifatini oshirish imkoniyatlari ilmiy-metodik jihatdan tahlil qilinadi. Baholash jarayoni faqat o‘quvchi bilimini nazorat qilish yoki baho qo‘yish amaliyoti sifatida emas, balki o‘qitish jarayonini boshqarish, o‘quvchining ehtiyojini aniqlash, qayta aloqa berish va metodik qarorlar qabul qilishga xizmat qiluvchi pedagogik mexanizm sifatida talqin etiladi. Maqolada formativ baholashning dars jarayonida xatolarni erta aniqlash, o‘qitish metodikasini moslashtirish, o‘z-o‘zini baholash va refleksiyani rivojlantirishdagi o‘rni ochib beriladi. Summativ baholash esa o‘quv davri yakunida erishilgan natijalarni aniqlash, ularni fanlar va kompetensiyalar kesimida tahlil qilish hamda keyingi metodik ishlarni rejalashtirish vositasi sifatida asoslanadi.

https://doi.org/10.5281/zenodo.21271755
PDF

References

O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 23.09.2020. URL: lex.uz/docs/-5013007.

O‘zbekiston Respublikasining “Pedagogning maqomi to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-901-son, 01.02.2024. URL: lex.uz/docs/-6786401.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-fevraldagi 91-son “Maktabgacha va umumiy o‘rta ta’lim tashkilotlarini attestatsiyadan o‘tkazish hamda ta’lim sifati monitoringini amalga oshirish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: lex.uz/docs/-6800815.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 8-dekabrdagi 997-son “Xalq ta’limi tizimida ta’lim sifatini baholash sohasidagi xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. URL: lex.uz/docs/-4097073.

Umarova H., Ismailov A., Xudoyberdiyev E. Ta’lim menejementi. Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2025. 256 b.

Sadler D. R. Formative Assessment and the Design of Instructional Systems // Instructional Science. 1989. Vol. 18, No. 2. P. 119-144. DOI: 10.1007/BF00117714.

Hattie J., Timperley H. The Power of Feedback // Review of Educational Research. 2007. Vol. 77, No. 1. P. 81-112. DOI: 10.3102/003465430298487.

Black P., Wiliam D. Assessment and Classroom Learning // Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. 1998. Vol. 5, No. 1. P. 7-74. DOI: 10.1080/0969595980050102.

Wiggins G. Seven Keys to Effective Feedback // Educational Leadership. 2012. Vol. 70, No. 1. P. 10-16.